25 maja 2017 r. serwisy:
e-Inspektorat.ZUS.pl - Serwis obsługi Klientów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych e-Inspektorat

OGÓLNY

PŁATNIK SKŁADEK

UBEZPIECZONY

ŚWIADCZENIOBIORCA

LEKARZ

UE
Witamy w serwisie e-inspektorat.zus.pl  | Wyszukaj:
Aktualności Aktualności
Przewodnik po serwisie Przewodnik
po serwisie
Katalog tematyczny serwisów ZUS Katalog tematyczny serwisów ZUS
Co powinieneś zrobić, gdy... Co powinieneś zrobić, gdy...
Chcesz załatwić sprawę? Chcesz
załatwić sprawę?
Prawa klientów ZUS
Data ostatniej zmiany: 30 grudnia 2004 r.
Zamieszczony poniżej materiał zapoznaje klientów z przysługującymi im prawami podczas załatwiania spraw urzędowych. Podstawowym aktem prawnym, regulującym sposób załatwiania spraw przez organy administracji publicznej jest ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 z późn. zm.).
Uwaga:
Szczegółowe uregulowania dotyczące klientów ZUS zawarte są w ustawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Dodatkowych informacji w zakresie praw klientów ZUS odnoszących się do ich bieżącej sytuacji można uzyskać w jednostkach terenowych Zakładu.



Prawo do rzetelnego załatwiania spraw

Urzędnik ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes klienta. Klient ma prawo żądać, a urzędnik zobowiązany jest załatwiać sprawy tylko na podstawie faktów i dowodów.


Prawo do uzyskania wyczerpującej informacji

Klient ma prawo żądać, aby urzędnik w sposób należyty i wyczerpujący poinformował go o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Działania podejmowane przez urząd powinny zapobiegać ponoszeniu przez klienta szkody wynikającej z powodu nieznajomości przez niego prawa. Urzędnik ma obowiązek udzielenia klientowi niezbędnych wyjaśnień i wskazówek co do sposobu załatwienia jego sprawy. Jeżeli urzędnik nie zajmuje się daną sprawą powinien wskazać osobę kompetentną.


Prawo udziału w postępowaniu

Urzędnik powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie do ZUS oraz świadomość i kulturę prawną klienta.
Klient ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji urzędnik ma umożliwić mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Urzędnik jest zobowiązany do utrwalenia w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny pozbawienia klienta prawa do udziału w postępowaniu. Taka odmowa może mieć miejsce tylko wtedy, gdy sprawę należy załatwić niezwłocznie, z uwagi na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być przez urzędnika załatwione niezwłocznie.

Prawo do inicjatywy przy załatwianiu sprawy

Urzędnik ma obowiązek wyjaśnić klientowi zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu jego sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji w sposób sprawny bez angażowania nadmiernych środków.
Klient ma prawo do aktywnego uczestnictwa w załatwianiu jego sprawy, poprzez możliwość wyjaśnienia sytuacji faktycznej i prawnej, przedstawiania dowodów, które podlegają ocenie urzędnika w trakcie załatwiania sprawy.


Prawo do stosowania pisemnej formy przy załatwianiu sprawy

Klient ma prawo żądać załatwienia sprawy w formie pisemnej, a postępowanie urzędnika powinno być wnikliwe i szybkie. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie.


Prawo do uzyskania zaświadczeń

Klient ma prawo do żądania uzyskania zaświadczenia, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Urzędnik przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.





Prawo do informacji o sposobie załatwiania sprawy

Przed złożeniem wniosku w określonej sprawie klient ma prawo dowiedzieć się, jakie dokumenty będą musiały być złożone razem z tym wnioskiem. Informacje o sposobach załatwiania spraw publikujemy w niniejszym serwisie, w pierwszej kolejności dotyczą one płatników składek. Szczegółowej informacji na ten sposobu załatwiania spraw dotyczących wszystkich klientów udzielają, zgodnie ze swoimi kompetencjami, pracownicy jednostek terenowych ZUS. Godziny przyjęć klientów w poszczególnych jednostkach ZUS zostały udostępnione tutaj.
Urzędnik załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.


Prawo składania odwołań do organu wyższego stopnia

Klient ma prawo odwoływania się od decyzji wydanej przez urzędnika w pierwszej instancji. Na decyzji zamieszczana jest informacja do jakiej instancji można się odwołać oraz w jakim terminie. Klient może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.
Odwołanie wnosi się do wyższej instancji, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie powinno zawierać wyszczególnienie faktów i dokumentów, które zdaniem klienta mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji z wyłączeniem tych decyzji, z których treści wynika, że mają być wykonane natychmiast lub ich natychmiastowe wykonanie następuje z mocy ustawy.
W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie.
Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione.


Prawo do zaskarżania decyzji administracyjnej

Decyzje administracyjne mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.


Prawo do składania skarg i wniosków

Przyjmowanie, rozpatrywanie i załatwianie skarg i wniosków w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych odbywa się na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz.U. nr 5, poz. 46).

Opis organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków przez ZUS jest dostępny tutaj.

POMOC

TWOJE PRAWA I OBOWIĄZKI

PLIKI DO POBRANIA
Prawa klientów ZUS Prawa klientów ZUS Kliknij, aby dowiedzieć się, jakie prawa przysługują klientom ZUS
Obowiązki klientów ZUS Obowiązki klientów ZUS Dowiedz się jakie obowiązki prawo nakłada na klientów ZUS
Zadania jednostek ZUS Zadania jednostek ZUS Zapoznaj się z zadaniami jednostek ZUS
Prześlij swoje uwagi Prześlij swoje uwagi Prześlij swoje uwagi o serwisie lub obsłudze klientów w jednostkach terenowych ZUS
Słownik pojęć Słownik pojęć
Zapewnienie prywatności | Zapewnienie jakości | Regulamin Serwis RSS | Mapa | O serwisie | Szkolenia | Pomoc | Do góry
ZUS - strona podmiotowa BIP Ustawa o dostępie do informacji publicznej Wzór wniosku o udostępnienie informacji publicznej